محورهای کلیدی در بیانات شهید رئیسی
۱. استقلال گرایی به مثابه اصل غیرقابل مذاکره
– رئیسی بارها تأکید کرده است: «سیاست نه شرقی نه غربی، هویت بخش نظام جمهوری اسلامی است و هرگونه عدول از آن بهمعنای خیانت به آرمانهای انقلاب است.»
– وی استقلال در تصمیم گیریهای سیاسی، اقتصادی، و امنیتی را شرط حفظ حاکمیت ملی میداند و معتقد است ایران تحت هیچ شرایطی به دامان قدرتهای بزرگ نخواهد افتاد.
۲. مقاومت در برابر هژمونی غرب
– رئیسی در سخنرانیهای خود، به ویژه در واکنش به تحریمها و فشارهای غرب، اعلام کرده است: «ما در برابر زورگوییهای آمریکا و اروپا تسلیم نمیشویم. سیاست ما مبتنی بر تعامل عادلانه است، نه اطاعت از دستورات استکباری.»
– وی دیپلماسی مقاومت را راهکاری برای خنثیسازی فشارهای خارجی و حفظ منافع ملی معرفی میکند.
۳. تقویت همکاریهای منطقه ای و بین المللی غیرقطبی
– رئیسی بر گسترش روابط با کشورهای همسایه، جهان اسلام، و قدرتهای نوظهور (مانند چین و روسیه) تأکید دارد، اما با قید حفظ موازنه و عدم وابستگی.
– در دیدار با رهبران کشورهای آسیایی و عضو سازمان همکاری شانگهای، گفت: «ایران به همکاریهای چندجانبه بر پایه احترام متقابل اعتقاد دارد، نه اتحادهای تحمیلی.»
۴. اقتصاد مقاومتی به عنوان پایه سیاست خارجی
– به گفته رئیسی، «اقتصاد مقاومتی تجلی عملی سیاست نه شرقی نه غربی است.» وی خودکفایی در تولید، کاهش وابستگی به نفت، و تقویت بازار داخلی را راهبرد مقابله با تحریمها و فشارهای خارجی میداند.
۵. فرهنگ استکبارستیزی و الهام بخشی به جنبشهای آزادی بخش
– رئیسی در سخنانی خطاب به ملتهای منطقه، سیاست ایران را «حمایت از مظلومان و مقابله با استکبار جهانی» توصیف کرده و اشاره میکند: «نه شرقی نه غربی یعنی تکیه بر اراده ملتها، نه دیکته قدرتهای بزرگ.»
تفاوتها و تداومها نسبت به گذشته
– تداوم: تأکید بر اصل استقلال و عدم وابستگی به غرب یا شرق، مشابه گفتمان دوران امام خمینی(ره).
– تفاوت: تمرکز بر دیپلماسی فعال در مناطق غیرقطبی (آسیا، آفریقا، آمریکای لاتین) و استفاده از نهادهای چندجانبه مانند سازمان همکاری شانگهای و BRICS بچ
در نگاه رئیسی، سیاست «نه شرقی نه غربی» نه یک شعار که راهبردی عملیاتی برای حفظ حاکمیت، تقویت اقتصاد ملی، و ایستادگی در برابر نظام سلطه است. وی این سیاست را با رویکردی پویا و متناسب با تحولات جهان معاصر، از جمله ظهور قطبهای جدید قدرت، پیگیری میکند.
منابع:
– سخنرانیهای رئیسی در مجامع داخلی و بین المللی (۱۴۰۰–۱۴۰۳).
– بیانیه های دفتر ریاست جمهوری ایران.
– مصاحبه های اختصاصی با رسانه های داخلی.
ثبت دیدگاه